جایگاه تصویرپردازی از آینده در چشم‌انداز ملی بر مبنای آموزه‌های اسلام

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

تصاویر آینده، نمایانگر نوعی آگاهی جمعی از انتظارات، بیم‌ها و امیدها در نظر گرفته شده‌اند. تصویرهای آینده به شکل‌گیری اقدام‌هایی کمک کرده‌اند. بنیادی­ترین پرسش­های آینده در زمینه تصویرهای آینده، علل پیدایش و پیامدهای آن‌هاست. فهم تصاویر متفاوت از آینده، منجر به رفتار و واکنش‌های متفاوتی در زمان حال می‌شود. هر عملی که مرتکب می‌شویم در مرحله‌ای به تصویری که از آینده خلق‌شده مربوط است. تصویرپردازی آینده در دین اسلام در دو سطح فردی و اجتماعی قابل‌بررسی است، بر همین اساس اگر دین سرشت و جوهره‌ای آینده­نگرانه داشته باشد، انسان دین‌دار و دارای تربیت دینی نیز باید یک انسان آینده‌نگر باشد. درنهایت، اجتماع نیز در این جهت حرکت خواهد کرد. در ابعاد فردی، موضوع انسان کامل مورد بررسی قرارگرفته و در ابعاد اجتماعی، جامعه عدل تبیین شده است. شناسایی این عوامل اهمیت تصویرپردازی از آینده در اسلام را مشخص می­کند و جایگاه آینده‌نگری الهی که منجر به تصویرپردازی بصیرت­بخش می‌شود را روشن می‌سازد. در قرآن کریم و روایات ائمه (ع) نکات برجسته‌ای در مورد آینده و خصوصیات آن آمده است. در این میان دو مفهوم زمان و عدم قطعیت و نگاه و عمل آموزه‌های دین در خصوص تصویرپردازی می‌تواند در تدوین مفروضات و الگوسازی و مدل‌سازی نظری این حوزه مورد توجه قرار گیرد. این مقاله در پی پاسخ به این پرسش است که مؤلفه‌های فردی و اجتماعی تصویرپردازی از دیدگاه اسلام کدم‌اند و چه نقشی در تدوین و تحقق چشم‌انداز بیست‌ساله توسعه کشور دارند؟!

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Imaging of the Future in National Vision on the Teachings of Islam

چکیده [English]

Future images represent some kind of collective consciousness of expectations, fears, and hopes. Future images help to shape actions and the most fundamental future questions are related to future images, their formation and consequences. The perception of different images of future leads to different behaviors and reactions in present. Every action is associated with a future image. Future imagination in Islam can be reviewed in two levels: individual and societal. Based on this fact, if religion has future-oriented nature, a religious person would also have this nature and finally the society would move to this direction. Perfect human and justice society have been reviewed in individual and societal levels, respectively. The identification of these factors determine the importance of future imagination in Islam and the position of celestial foresight- leading to consciousness imagination- reveals significant points about future and its features in Quran and narrations of Imams. Concepts about time and uncertainty, and also looking and acting on the teachings of religion about imagination could be considered for assumptions formulation and modeling in this field. This article aims to answer the question that what are components of individual and social imagination from Islam perspective, and what is the role of these components in formulation and realization of twenty-year vision of country development.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Imagination
  • Futures Studies
  • National Vision