سناریوهای مشارکت نوآورانه شهروندان در راستای تحقق اقتصاد نوآور در شهر مشهد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

چکیده

هدف: هدف این پژوهش، ارائه سناریوهای مشارکت نوآورانه شهروندان در راستای تحقق اقتصاد نوآور و راهبردهای رسیدن به آینده مطلوب در شهر مشهد می­باشد. 
روش: برای انجام پژوهش، ابتدا متغیرهای اولیه با استناد به مبانی نظری شناسایی شدند. سپس با استفاده از روش ماتریس اثرات متقاطع، متغیرهای کلیدی با کمک نرم‌افزار میک‌مک تعیین شده است. در نهایت، از طریق روش روندهای احتمالی تعدیل شده، سناریوهای سازگار به­دست آمده است.
یافته‌ها: بر اساس یافته‌های پژوهش، ابتدا پایداری و ناپایداری سیستم با میک­مک به­دست آمده و ده متغیر کلیدی با ضریب تأثیرگذاری بالا از بین بیست متغیر اولیه انتخاب شدند. سپس هجده سناریوی سازگار از سناریو ویزارد استخراج شده است که 10 تا از آن‌ها وضعیت مطلوب، سه تا وضع موجود و دو سناریو، وضعیت نامطلوب را نشان داده‌اند.
نتیجه‌گیری: نتیجه بیانگر آن است که وضعیت موجود مشارکت نوآورانه شهروندان در راستای تحقق اقتصاد نوآور در شهر مشهد، نسبتاً نامطلوب است و از وضعیت مطلوب فاصله دارد، بنابراین، مدیران شهری باید زمینه‌های مشارکت شهروندان در توسعه اقتصاد نوآور را از طریق سرمایه‌گذاری در زیرساخت فناوری اطلاعات و ارتباطات، گسترش پارک‌های علم و فناوری، آموزش و اطلاع­رسانی الکترونیکی شهروندان، برنامه‌ریزی شهری مبتنی بر رویکردهای نوین شهر خلّاق و نوآور در راستای فراهم شدن شرایط مستعد تولید ثروت مبتنی بر اقتصاد دانش؛ بکارگیری نیروهای نوآور و مبتکر در بدنه اجرایی مدیریت شهری با هدف تحقق اقتصاد نوآور و ... را فراهم نمایند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Scenarios of Innovative Participation of Citizens in the Realization of the Innovative Economy in Mashhad

نویسندگان [English]

  • Rouhollah Asadi 1
  • Mahsa Ghafourian 2
1 Assistant Professor of Geography and Urban Planning, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
2 M.A. Student in Geography and Urban Planning, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
چکیده [English]

Purpose: The purpose of this study is to present scenarios of innovative citizen participation in order to achieve an innovative economy and strategies to achieve a desirable future in the city of Mashhad.
Method: To do the research, first the initial variables were identified based on theoretical foundations. Then, using the cross-impact matrix method, the key variables were determined with the help of Mic-Mac software. Finally, consistent scenarios are obtained through the method of possible adjusted trends.
Findings: Based on the research findings, first the stability and instability of the system was obtained with Mic-Mac and ten key variables with a high impact factor were selected from the initial twenty variables. Eighteen compatible scenarios are extracted from the Scenario Wizard software, 10 of which show the favorable situation, three the current situation and two scenarios the unfavorable situation.
Conclusion: The result indicates that the current situation of innovative citizen participation in order to achieve an innovative economy is relatively unfavorable and far from the desired situation, so city managers should consider the areas of citizen participation in the development of innovative economy by investing in information and communication technology infrastructure, expansion of science and technology parks, electronic education and information of citizens, urban planning based on new approaches of creative and innovative cities in order to provide favorable conditions for wealth production based on knowledge economy, employing innovative and innovative human resources in the executive body of urban, etc.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Innovative Participation of Citizens
  • Innovative Economy
  • Scenario
  • Mashhad
انتظاری، یعقوب (1384)، اقتصاد نوآور: الگویی جدید برای تحلیل و سیاستگذاری توسعه علوم، فناوری و نوآوری، پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش، 11 (1): 219-255.
باقرصاد، محسن؛ فهیم‌پور، وحید (1399)، «مروری بر عملکرد دفتر ثبت اختراع ژاپن در سال 2019 »، برگرفته از:  https://patentoffice.ir/
بردی آنا مراد نژاد، رحیم، بوذری، سیما، حسینی دوست، سودابه (1392)، نقش مشارکت مردمی در اقتصاد و مدیریت شهری (مطالعه موردی: شهر آمل)، اقتصاد و مدیریت شهری، 1 (3): 127-138.
برک‌پور، ناصر و بلوکات،  مونا (1393)،  مشارکت الکترونیکی در برنامه‌ریزی و مدیریت محله‌ای،  مدیریت شهری، 13 (36): 203-221.
بهشتی، محمدباقر و زالی، نادر (1390)، شناسایی عوامل کلیدی توسعه منطقه‌ای با رویکرد برنامه‌ریزی بر پایه سناریو: مطالعه موردی استان آذربایجان شرقی، برنامه‌ریزی و آمایش فضا، 15 (69): 41-63.
التماسی، مهشید (1394)، اقتصاد اطلاعات مبتنی بر نظام‌های سازماندهی دانش با تأکید بر فوکسونومی: بررسی پایان‌نامه‌های کتابخانه‌ای دانشگاهی، پردازش و مدیریت اطلاعات، 30 (4): 923-937.
خوارزمی، امیدعلی و  ندایی، امین (1392)، ارزیابی زیرساخت‌های نوآوری در ایران (مطالعه موردی و بازنگری مراکز رشد شهر مشهد)، مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، 3 (12): 103-127.
دانشپور، سید عبدالهادی، بهزادفر، مصطفی، برک‌پور، ناصر، شرقی، مرجان (1395)، محیط برنامه‌ریزی مشارکتی؛ ارائه مدل مفهومی برای تحلیل عوامل مؤثر بر مشارکت شهروندان در برنامه‌ریزی، نامه معماری و شهرسازی، 9 (18): 23-41.
رمضان یارندی،  محسن،  بهنام‌نیا،  علی اصغر،  عارف،  محمدرضا، خراشادی زاده،  محمدرضا (1399)، نقش و تأثیر اقتصاد دیجیتال در الگوی راهبردی پیشرفت دانش و فناوری رمز در جمهوری اسلامی ایران، امنیت علمی، 10 (35): 327-358.
رودساز، حبیب، شادمهری، نیکتا، سیدموسوی، سید حسن (1397)، الگوی توسعه مشارکت الکترونیک در ایران، پژوهش‌های مدیریت انتظامی، 13 (3): 439-466.
سعیدپور، سعید و بهبودی، محمدرضا (1396)، راهنمای کاربردی نرم‌افزار سناریو ویزارد، دانشگاه هرمزگان، چاپ اول.
سعیدپور، سعید، سفیدی، آذر، تیزرو، علی، احمدی کهنعلی، رضا (1399)، تدوین استراتژی‌های بخش گردشگری با رویکرد برنامه‌ریزی مبتنی بر سناریو، برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، 9 (33): 191-207.
شاکری، آرنوش، عیوض زاده، الهام (1398)، بررسی تأثیر نوآوری‌های باز بر عملکرد نوآورانه اقتصادی و پایدار در واحدهای تحقیق و توسعه گروه مپنا، توسعه تکنولوژی صنعتی، 17 (38): 3 -11.
شکری، میترا (1399،8،24)، «صعود ایران به رتبه دوم اقتصاد نوآور در منطقه آسیای مرکزی و جنوبی»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، برگرفته از: https://www.irna.ir
قلی‌پور، آرین و پیران‌نژاد، علی (1386)، ارتقای اعتماد عمومی و دموکراسی الکترونیکی: تبیین نقش دولت الکترونیک، مدرس علوم انسانی، 12 (1): 219-256.
کارگر، هاشم و قدمی، محسن (1398)، طراحی یک مدل بومی شده اقتصاد نوآوری براساس ابعاد اصلی استراتژی در سازمان‌های دولتی ایران (مطالعه موردی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور)، دانش و سرمایه‌گذاری، 8 (29): 333-353.
محمدزاده، پرویز، خان‌گلدی‌زاده، سمانه، کمانگر، سمانه (1399)، تأثیر نوآوری و کارآفرینی بر رشد اقتصادی: یک مطالعه بین کشوری، پژوهش­های اقتصادی ایران، 25(82): 121-148.
مرادی، محمدعلی و هدایتی، محمدرضا (1396)، طراحی مدل تکاملی گذار ایران به اقتصاد دیجیتال، پژوهشنامه اقتصادی، 18 (68): 219-251.
مرکز پتنت ایران (1398.10.26)، «جغرافیای نوآوری در جهان؛ تحلیل و بررسی گزارش سازمان جهانی مالکیت فکری»، برگرفته از: https://patentoffice.ir
مولایی، ابوالقاسم، سید جمال‌الدین، دریاباری، نصرت عباس، بخشنده (1396)، تحلیلی بر نقش رویکرد مشارکت‌جویانه در مدیریت و برنامه‌ریزی شهر تهران، مدیریت شهری، 17(50): 125-136.
مهدی­زاده، جواد (1386)، برنامه‌ریزی راهبردی توسعه شهری (تجربیات اخیر جهانی و جایگاه آن در ایران)، شرکت طرح و نشر پیام سیما، چاپ دوم.
میرغروی، معصومه، صمدزاده، رسول، معصومی، محمد تقی (1400)، شناسایی و تحلیل پیشران‌های مؤثر بر خلاقیت شهری با رویکرد سناریونویسی (موردپژوهی: کلان­شهر رشت)، مطالعات برنامه‌ریزی سکونت­گاه‌های انسانی، 16(4).
وید، وود (1394)، برنامه‌ریزی سناریو: راهنمایی جامع برای آینده، ترجمه دکتر امیدعلی خوارزمی و همکاران، تهران: انتشارات شاملو.