شبکه های اجتماعی و آینده مشارکت سیاسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی،گرایش جامعه شناسی سیاسی،دانشکده حقوق،الهیات و علوم سیاسی،واحد علوم و تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران ،ایران

2 استادیارگروه علوم سیاسی،دانشکده علوم انسانی،واحد زنجان ،دانشگاه آزاد اسلامی،زنجان ،ایران

3 استادمدعوگروه علوم سیاسی،دانشکده حقوق،الهیات و علوم سیاسی،واحد علوم و تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران ،ایران

چکیده

هدف: ظهور فن‌آوری‌های ارتباطی نوین در سراسر جهان در عرصه‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تأثیرگذار بوده است. با به ­وجود آمدن شبکه‌های اجتماعی و توسعه آن در زندگی بشر، این شبکه‌ها در افزایش مشارکت سیاسی نیز بسیار اثرگذار عمل کرده­ اند. هدف اصلی مقاله حاضر، بررسی این مسأله است که با گسترش شبکه‌های اجتماعی، چه سناریوهایی برای آینده مشارکت سیاسی متصور است؟
روش: تحقیق حاضر از نوع تحلیلی – توصیفی با رویکرد آینده‌پژوهی، با استفاده از روش سناریوپردازی و ترسیم آینده ­های محتمل است.
یافته: پس از بررسی عوامل و پیشران‌های تأثیرگذار در آینده شبکه‌های اجتماعی و مشارکت سیاسی، دو عدم قطعیت اصلی – به‌مثابه عوامل تعیین ‌کننده و با قطعیت کم – در خصوص آینده شبکه‌های اجتماعی و مشارکت  سیاسی شناسایی ‌شده است که عبارت است از: 1– رویکرد حاکمان در استفاده از شبکه های اجتماعی 2- رویکرد و نگرش حاکمان نسبت به مشارکت سیاسی. باتوجه به دو عدم قطعیت فوق، پنج سناریو متصوّر است. 1- نگاه مثبت حاکمان به فعالیت شبکه‌های اجتماعی و مشارکت سیاسی 2- نگاه مثبت حاکمان به شبکه­ های اجتماعی و مخالفت با مشارکت سیاسی 3- نگاه منفی حاکمان به شبکه­های اجتماعی و موافقت با مشارکت سیاسی 4- نگاه منفی حاکمان به فعالیت شبکه­ های اجتماعی و مشارکت سیاسی 5- نگاه حاکمان به مشارکت سیاسی و شبکه ­های اجتماعی به­عنوان فرصت و تهدید.
نتیجه ­گیری: درصورتی‌ که حاکمان نگاه مثبتی به فعالیت شبکه‌های اجتماعی داشته باشند، فعالیت این شبکه‌ها گسترش‌ یافته و باعث افزایش مشارکت مردم در امور سیاسی و انتخابات خواهد شد. در صورتی ‌که نگاه منفی نسبت به فعالیت این شبکه‌ها از سوی مدیران جامعه حاکم گردد، با جلوگیری از فعالیت و گسترش این شبکه‌ها شاهد افول مشارکت سیاسی در آینده خواهیم بود.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Social Networks and the Future of Political Participation

نویسندگان [English]

  • Ravanbakhsh Mohammadiposhtehani 1
  • Asgar Partovi 2
  • Abulghsem Taheri 3
1 Ph.D Student in Political Studies, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran. Iran
2 Assistant Professor of Political Science, Islamic Azad University, Zanjan Branh, Iran
3 Assistant Professor of Political Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Purpose: If the rulers have a positive view of the activities of social networks, the activities of these networks will expand and increase people's participation in political affairs and elections. If the managers of the community have a negative view of the activities of these networks, they will have political participation in the future by preventing the activities and expansion of these networks
Method: The present research is of analytical-descriptive type with a futuristic approach that has been used by Peter Schwartz's screenwriting method.
Findings: After examining the influential factors and drivers in the future of social networks and political participation, the main uncertainty - as determining factors and with low uncertainty - in future social networks and political participation has been identified, which is: 1-Opinions and views of rulers on the use of social networks.2-The approach and attitude of the rulers towards political participation.  Now, considering the above two uncertainties, five scenarios are possible 1- Positive view of rulers on social media activities and participation Political 2- The positive view of the rulers on social networks and opposition to political participation,  3- The negative view of the rulers on social networks and participation with political participation 4- The negative view of the rulers on social activities and political participation 5- The rulers' view on participation and social political networks as an opportunity and a threat.
Conclusion: If the managers and those involved in running the country have a positive view on the activities of social networks, the activities of these networks will expand and increase people's participation in political affairs and elections. If the negative view of the activities of these networks is dominated by community leaders, we will see a decline in political participation in the future by preventing the activities and expansion of these networks.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social Networks
  • Political Participation
  • Futures Studies
ابراهیمی­پور، حوا و همکاران (1396). «سنجش تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر مشارکت سیاسی: مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه مازندران». نشریه جامعه­شناسی کاربردی. (1) 28: 19-32.
احمدی، یعقوب (1398). «تأثیر انواع سرمایه اجتماعی در شبکه‌های اجتماعی بر انواع مشارکت سیاسی مورد مطالعه: شهروندان 18 سال به بالای سنندج». نشریه جامعه­شناسی کاربردی. (3) 30: 1-22.
اسدی، علی اکبر و همکاران. (1398). «پیشران‌ها و سناریوهای پیش‌رو نظام سیاسی». نشریه مطالعات سیاسی جهان اسلام. (2)8: 125- 146.
اشتریان، کیومرث و همکاران. (1394). «بررسی تأثیرات شبکه‌های اجتماعی مجازی بر مشارکت سیاسی (مطالعه موردی: شهر تهران)». فصلنامه سیاست، (4) 45: 825-841.
بشیریه، حسین. (1398).«موانع توسعه سیاسی در ایران». تهران: گام نو.
تافلر.آلوین. (1385). تغییر ماهیت قدرت. ترجمه حسن نورایی بیدخت و شاهرخ بهار. تهران: مرکز ترجمه و نشر کتاب.
خبرگزاری ایرنا (1400). «ورود یک شبکه ‌اجتماعی جدید چه تأثیری بر انتخابات پیش رو دارد؟». کد خبر: 84284067. 16/1/1400.
خبرگزاری اقتصاد نیوز (۱۴۰۰). «جدیدترین نظرسنجی در مورد انتخابات». کدخبر 412001. 23/02/1400
خبرگزاری برنا (1397).«تأثیر فضای مجازی بر آینده کشور. کدخبر»: ۷۱۹۸۳۶ . 23/03/1397.
خبرگزاری آنلاین (1400). روند استفاده مردم ایران از رسانه‌های اجتماعی. کدخبر: 1539521 . 06/05/1400.
ریتزر. جورج و همکاران. (1393). نظریه جامعه‌شناسی مدرن. ترجمه خلیل میرزایی و عباس لطفی‌زاده. تهران: جامعه‌شناسان.
سردارنیا. خلیل الله. (1388). «اینترنت، جنبش‌های اجتماعی جدید و بسیج اعتراض‌ها: بررسی نظری و مصداقی چند جنبش اجتماعی». نشریه پژوهش‌های ارتباطی، (4) 16: 151-176.
سردارنیا. خلیل الله. (1386). «آثار سیاسی فن‌آوری های تازه ارتباطی ـ اطلاعاتی». مجله اطلاعات سیاسی ـ اقتصادی، (5) 22: 104-119.
  شوارتز، پیتر. (1386). «هنر دورنگری: برنامه‌ریزی برای آینده در دنیای عدم‌قطعیت»، ترجمه عزیز علیزاده و عبدالمجید کرامت‌زاده. تهران: مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
ولایی. محمدمهدی و همکاران. (1394). «آینده­پژوهی انتخابات ایران و تحولات قدرت در جامعه شبکه­ای دستاوردهای دیده­بانی شبکه­های اجتماعی مجازی». چشم­انداز مدیریت دولتی. (1) 6: 121-132.
نش. کیت. (1399). جامعه‌شناسی سیاسی معاصر. ترجمه محمدتقی دلفروز. تهران: کویر.