طراحی مدل رهبری اخلاقی آینده نگر در سازمان های مبتنی بر مسئولیت اجتماعی (مورد مطالعه: ستاد اجرایی فرمان امام(ره) و بنیاد مستضعفان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا،گروه مدیریت، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.

2 دانشیار، گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.(نویسنده مسئول مکاتبات)

3 استادیار، گروه مدیریت، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان،ایران.

چکیده

هدف: در عصر حاضر آینده نگری از مهم ترین پارادایم های رهبری محسوب می گردد لذا هدف پژوهش با مبنا قرار دادن متغیر آینده نگری در ترسیم نقشه نگاشت؛ طراحی مدل رهبری اخلاقی آینده نگر مبتنی بر مسئولیت اجتماعی می باشد.
روش: پژوهش حاضر از حیث روش شناسی، ترکیبی(کمی و کیفی) و از نظر نوع پژوهش در زمره پژوهش های توسعه ی مدل است. جامعه ی پژوهش؛ ستاد اجرایی فرمان امام(ره) و بنیاد مستضعفان بوده، خبرگان پژوهش نیز با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند 26نفر از مدیران عالی و میانی این دستگاه ها هستند. روش گردآوری اطلاعات نیز مطالعات کتابخانه ای و بررسی میدانی می باشد. روش های تجزیه و تحلیل نیز تکنیک دلفی و روش سودا (توسعه و تحلیل تفکرات استراتژیک) بوده است.
یافته ها: براساس یافته ها، تعداد 32مولفه رهبری اخلاقی،20مولفه آینده نگری و 25مولفه مسئولیت اجتماعی به دست آمد، این متغیرها نیز در 4 بعد اصلی خوشه بندی گردید. سپس با تاکید بر متغیر آینده نگری در ترسیم نگاشت شناختی روابط بین متغیرهای مذکور و تجزیه و تحلیل آن مدل نهایی رائه گردید. شناسایی عناصر رهبری با تاکید بر 20 مولفه آینده نگری به طور مسلم در ارائه نقشه جامع تاثیرگذار بود.
نتیجه گیری: رهبری اخلاقی شامل ابعاد توانمندسازی، صفات مشخصه، آگاهی اخلاقی و مردم مداری- جامعه مداری دارای تاثیر و تاثر بر ابعاد مسئولیت اجتماعی می باشد. متغیر آینده نگری نیز شامل ابعاد چشم انداز، حساسیت به نیازهای کارکنان، منعطف بودن در تغییر و تحولات و حساس بودن به محیط بر متغیررهبری اخلاقی موثر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Designing a forward-looking ethical leadership model in organizations based on social responsibility (Study case: Farman Imam (RA) executive headquarters and Mustafafan Foundation)

نویسندگان [English]

  • Zahra Hesami 1
  • gholamreza memarzadehtehran 2
  • Nabiollah mohammadi 3
1 PHD student, management Group، zanjan Branch، Islamic Azad University, Zanjan, Iran.
2 Associate Professor, Department of Publlic Adminstration , Science and Research Uniit, Islamic Azad Uiversity Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Management, Zanjan Branch, Islamic Azad University,zanjan, Iran.
چکیده [English]

Purpose: In today's era, foresight is considered one of the most important leadership paradigms, so the purpose of the research is to base the variable of foresight on mapping; Designing a prospective ethical leadership model is based on social responsibility.
Method: In terms of methodology, the present research is mixed (quantitative and qualitative) and in terms of research type, it is among model development researches. research community; The executive headquarters of Barman Imam and Mustazafan Foundation, the experts of the research are 26 senior and middle managers of these organizations using the purposeful sampling method. The method of collecting information is library studies and field research. The analysis methods were Delphi technique and Soda method (development and analysis of strategic thinking).
Findings: Based on the findings, 32 components of ethical leadership, 20 components of foresight and 25 components of social responsibility were obtained. These variables were also clustered in 4 main dimensions. Then, by emphasizing the variable of foresight in drawing the cognitive mapping of the relationships between the mentioned variables and analyzing it, the final model was created. Identifying the elements of leadership with emphasis on 20 components of foresight was definitely effective in presenting a comprehensive plan.
Conclusion: leadership includes the dimensions of empowerment, characteristic traits, moral awareness and people-oriented-society-oriented, which has an impact on the dimensions of social responsibility. The foresight variable also includes perspective dimensions, sensitivity to employees' needs, flexibility in changes and developments, and sensitivity to the environment, is effective on the ethical leadership variable.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ethical Leadership
  • foresight
  • social responsibility
  • Ethical leadership model
 امیرخانی، امیرحسین؛ رحیمی، علی؛ رسولی، رضا؛ طالقانی، غلامرضا (1397). «نقش رهبری اخلاقی سازمانی در کاهش ترک خدمت سازمانی»، نشریة علمی پژوهشی اخلاق در علوم و فناوری، 13 (1)، صص 56 – 64.
ایمانی، فرشته؛ اسلامی، قاسم و باقری، روح الله (1401). «بررسی تأثیر رهبری اخلاقی درک شده بر پنهان‌سازی دانش (نمونة پژوهش: یک شرکت خودروسازی)»، فصلنامة مدیریت دانش سازمانی، 5 (2)،صص 143 – 180.
 تابلی، حمید؛ نصیری‌فر، رضا و درانی، فاطمه (1395). توسعة منابع انسانی در مدیریت استراتژیک، سومین کنفرانس جهانی مدیریت، اقتصاد، حسابداری و علوم انسانی در آغاز هزارة سوم، شیراز: دانش پژوهان همایش آفرین تابلی.
 حضرتی، مرتضی (1392). ارائة مدلی از رهبری اخلاقی سازگار با سازمان‌های دولتی ایران، رسالة دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
 خالقی، آرمین؛ فتح‌آبادی، حسین؛ دهقان نجم‌آبادی، عامر و سلاجقه، نیلوفر (1399). «بررسی تأثیر رهبری اخلاقی بر گرایش به نوآوری: نقش میانجی معنویت»، پژوهش‌نامة مدیریت تحول، 12 (1)،
 خدایی، ارشیا؛ فرهی، علی؛ بازرگان، عباس؛ طاهرپورکلانتری، حبیب‌اله وزاهدی، سید محمد، (1398)، «مفهوم‌سازی رهبری اخلاقی مدیران در سازمان‌های بخش دولتی ایران»، مطالعات رفتار سازمانی، 8 (3)، صص 1 – 38.
 خلیلی عراقی، مریم؛ یقین‌لو، مهرانگیز (1383). «سایه‌روشن‌هایی از مسؤولیت‌پذیری اجتماعی، تدبیر، - (144)،
 دهقانان، حامد؛ ادیب‌پور، محمدرضا؛ فردوسی، شهرام و شجاعی، محمدحسین (1394). «بررسی و تبیین پیامدهای رهبری اخلاقی»، مدیریت سازمان‌های دولتی، 4 (1)، صص 53 – 64.
 رضایی کلیدبری، حمیدرضا، سلطانی ابراهیم سرائی، فاطمه و بخشعلی زاده، داوود (1399). «نقش رهبری اخلاقی در عملکرد کارکنان»، اخلاق در علوم و فناوری، 15(1 )، صص 108 – 115.
 زاهدی، شمس السادات؛ ابـراهیم‌پـور، حبیـب؛ خلیلـی، حسـن (1392)، «نقـش رهبـری تحول‌گرا بر عملکرد تجاری: مطالعه‌ای در شرگت گاز استان تهران»، مـدیریت دولتـی، 13 (5)، صص 111 – 125.
 زندی، خلیل؛ موسوی جد، سیدمحمد؛ سیف‌پناهی، حامد و راستاد، سید آرمان (1394). «رابطة رهبری اخلاقی و مسؤولیت‌پذیری اجتماعی (مطالعة موردی کارکنان سایت اداری سنندج)»، جامعه‌شناسی کاربردی، 26 (4 )،
سلیمانی، محمد (1396). طراحی مدل سبک‌های رهبری اخلاقی در سازمان‌های بخش دولتی ایران، رسالة دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
 شاه‌حسینی، محمدعلی؛ نظری، محسن؛ ترکستانی، محمدصالح و قربانی، فاطمه (1400). «مدل مفهومی مسؤولیت اجتماعی شرکت‌ها در حوزة گردشگری ایران، با رویکرد نظریة داده بنیاد»، مطالعات مدیریت گردشگری، 16 (53)، صص 109 – 171.
 صالح‌نیا، منیره (1396). «اثر رهبری اخلاقی بر فضای اخلاقی سازمان»، فصلنامة اخلاق در علوم اداری، 7 (2)، صص 89 – 101.
 طهماسبی، هامون (1394). «مسؤولیت اجتماعی سازمان‌های CSR، یک الزام در مسیر توسعة پایدار[1].
 عامری‌نسب، سیامک؛ نصراصفهانی، علی و غضنفری، احمد (1392). «رابطة بین رهبری اخلاقی و توانمندسازی کارکنان»، پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 5 (1)، صص 107 – 128.
 عباس‌زاده، محمد؛ بـوداقی، علـی (1393). «تـاثیر رهبـری اخلاقـی بـر ظرفیـت انطبـاق‌پذیری سازمانی، مورد مطالعه: کارمندان دانشگاه تبریز»، نشریة مدیریت دولتی، 6 (18)، صص 289 – 308.
 کاشفی، معصومه؛ رجبی فرجاد، حاجیه؛ طویان اصفهانی، صدیقه (1398). «تأثیر رهبری اخلاقی بر رفتار نوآورانه با میانجی‌گری استقلال شغلی»، نشریة علمی پژوهشی اخلاق زیستی، 9 (31)، صص 1 – 6.
مرسلی، نعیمه؛ موسی‌خانی، مرتضی؛ الوانی، سیدمهدی؛ بدیع‌زاده، علی (1400). «بررسی تاثیر مؤلفه‌های مسؤولیت اجتماعی بر توسعة سازمانی در سازمان‌های دولتی ایران»، نشریة توسعة سازمانی پلیس، 78 (18)، صص 139 169.
موسوی جد، سید محمد؛ قنبریHYPERLINK "https://research.uok.ac.ir/_Pages/Researcher.aspx?ID=5602"،HYPERLINK "https://research.uok.ac.ir/_Pages/Researcher.aspx?ID=5602" سیروس؛ زندیHYPERLINK "https://research.uok.ac.ir/_Pages/Researcher.aspx?ID=8150"،HYPERLINK "https://research.uok.ac.ir/_Pages/Researcher.aspx?ID=8150" HYPERLINK "https://research.uok.ac.ir/_Pages/Researcher.aspx?ID=8150"خلیلHYPERLINK "https://research.uok.ac.ir/_Pages/Researcher.aspx?ID=8150"؛ رفیعی زادHYPERLINK "https://research.uok.ac.ir/_Pages/Researcher.aspx?ID=7144"،HYPERLINK "https://research.uok.ac.ir/_Pages/Researcher.aspx?ID=7144" HYPERLINK "https://research.uok.ac.ir/_Pages/Researcher.aspx?ID=7144"بیتاHYPERLINK "https://research.uok.ac.ir/_Pages/Researcher.aspx?ID=7144"؛ سیف پناهی، حامد، نورالدینی، مریم (1393). «نقش رهبری اخلاقی و در توانمندسازی روان‌شناختی پرستاران»، نشریة جامعه‌شناسی کاربردی، 51 (1)، صص 73 – 81.
نیکوکار، هانی؛ آهی، پرویز و اکبری، محسن (1400). «بررسی تأثیر رهبری آینده‌نگر بر اثربخشی سازمانی: نقش میانجی رفتار شهروندی سازمانی»، مدیریت بهره‌وری، 2 (57)، صص 107 – 138.
ولی‌اللهی چلک، سیده فریده (1400). «بررسی تأثیر رهبری اخلاقی بر رفتارهای داوطلبانه با نقش میانجی انگیزة درونی در پرستاران شاغل در بخش کرونا بیمارستان شفای رشت»، رسالة دکتری دانشگاه پیام‌نور رشت.