آینده های نظام مدیریت سبز منابع انسانی در سازمان های ایرانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری مدیریت، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

2 عضو هیئت علمی گروه مدیریت، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

چکیده

هدف: مطالعه پیش رو با هدف ترسیم آینده‌های پدیده مدیریت سبز منابع انسانی در ایران انجام شده است و طی آن تلاش می‌شود تا سناریو‌های باورپذیر از استقرار این نظام مدیریتی در بنگاه‌های ایرانی به تصویر درآید.
روش: در این مطالعه ضمن پیروی از روش تحقیق تلفیقی، توسعه‌ای و پیمایشی، ابتدا پیشران‌های کلیدی جریان مدیریت زیست‌محیطی منابع انسانی به استناد گزارش‌های علمی موجود، شناسایی شده و با نظر متخصصان مورد اولویت‌بندی قرار گرفته است. در ادامه با تبعیت از روش‌شناسی شبکه جهانی کسب‌وکار ضمن ایجاد تلاقی میان عدم قطعیت‌‌های بحرانی ناظر بر هرکدام از دو پیشران اولویت‌دار، چهار سناریو از آینده مدیریت سبز منابع انسانی در ایران معرفی شده است.
یافته‌ها: پیشران‌های اولویت‌دار برای شکل‌دهی به آینده نظام مدیریت سبز منابع انسانی در کشورمان عبارتند از: «مشوق‌های مادی و معنوی»، «الزامات قانونی یا سیاستی». همچنین عدم قطعیت‌های بحرانی ناظر بر این پیشران‌ها بدین ترتیب شناسایی شده‌اند: الف) همراهی یا عدم همراهی کارکنان با جریان سبز کردن مدیریت منابع انسانی ؛ ب) اراده فعال یا خنثی در مدیران برای سبز کردن مدیریت منابع انسانی. از تلاقی این دو عدم قطعیت، چهار سناریو قابل تصور است که با استعاره‌هایی شامل «خوشتر از دوران عشق ایام نیست»، «به کجا چنین شتابان»، «عالمی دیگر بباید ساخت وز نو آدمی» و «آمدی جانم به قربانت ولی حالا چرا؟» نامگذاری شده‌اند.
نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش می‌تواند به سیاست‌گزاران و برنامه‌ریزان نظام توسعه ایران و همچنین مسئولان حفاظت محیط زیست کشور، مسیر بهینه برای شکل‌دهی به آینده مناسب از سازمان‌های دوستدار محیط زیست را نشان دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Futures of Green Human Resource Management System in Iranian Organizations

نویسندگان [English]

  • Abasali Rezayi-Sadrabadi 1
  • Saeid Eslami 2
  • Mohammad Reza Dehghani Ashkezari 2
  • Abolfazl Sadeghian 2
1 PhD Candidate, Department of Management, Yazd branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran
2 Assistant Professor, Department of Management, Yazd Branch, Islamic Azad University, Yazd, Iran
چکیده [English]

Purpose: The present study has been carried out with the aim of drawing the futures of Green Human Resources Management (GHRM) in Iran, and during it, it is tried to depict the believable scenarios of the establishment of this management system in Iranian companies.
Method: In this hybrid, developmental survey study the key drivers of GHRM were identified based on existing scientific reports and prioritized according to the opinion of experts four scenarios of the future of green human resources management in Iran have been introduced by following the methodology of the global business network while creating an intersection between the critical uncertainties regarding each of the two priority drivers.
Findings: The priority drivers for shaping the future of the green human resources management system in our country are: "material and spiritual incentives", "legal or political requirements". Also, the critical uncertainties regarding these drivers have been identified as follows: a) accompanying or not accompanying employees with the process of greening human resources management; b) Active or neutral will in managers to green human resource management. From the intersection of these two uncertainties, four scenarios can be imagined, with metaphors including "There is no better time than the time of love", "Where are you in such a hurry?" why now?" are named
Conclusion: The results of this research can show the policymakers and planners of Iran's development system, as well as the country's environmental protection officials, the optimal path for shaping the future of environmentally friendly organizations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Green Human Resources Management
  • Sustainable Human Resources Management
  • Environmental Human Resources Management
  • Scenario Planning
آیباغی اصفهانی، سعید؛ حسنی، علی اکبر و حسینی نیا، سیدرضا. (1397). مدیریت منابع انسانی سبز الگویی برای پایداری در سازمان­های ورزشی. مدیریت منابع انسانی در ورزش، 5(2)، 309-328.
اسکندری ثانی، محمد، و محمدآبادی، جواد. (1402). شناسایی پیشران‌های مؤثر در وضعیت آیندة مشاغل سبز در شهر بیرجند با رویکرد آینده‌نگاری. مطالعات فرهنگی اجتماعی خراسان، 17(3)، 9-46.
اسماعیلی، حدیث، صالحی، لاله، و منوری فرد، فیض الله. (1401). مدیریت سبز در دانشگاه رازی: پیش‌ران‌ها کدام‌اند؟. آموزش محیط زیست و توسعه پایدار، 11(1)، 21-43.
اکبری امامی، شهناز. (1400). شناسایی پنداشت‌های مدیران نسبت به راهبردهای مؤثر بر ایجاد منابع انسانی پایدار. مدیریت منابع انسانی پایدار، 3(5)، 250-229.
امام­زاده، داود، معمارزاده طهران، غلامرضا، حمیدی، ناصر، محرابی، جواد. (1401). طراحی مدل مدیریت منابع انسانی سازمان های آینده چابک در نظام اداری ایران. آینده پژوهی ایران، 7(1)، 241-270.
بهمنیاری، حمید، امیری، افلاطون، شکوه، زهرا، نیک­پور، امین، و محمدباقری، مهدی. (1399). طراحی و تبیین مدل مدیریت منابع انسانی سبز با تاکید بر مسئولیت­پذیری اجتماعی در دانشگاه علوم پزشکی شیراز. علوم پزشکی صدرا، 8(4)، 397-418.  
پژمان، لیلا؛ هادی پیکانی، مهربان و پرومیری، منصوره. (1399). ارائه الگوی مدیریت منابع انسانی سبز در بخش سلامت: ارائه یک نظریه مبنایی. مدیریت سلامت، 23(1)، 112-122.
تاجیک، هادی، کیانی، احسان، ساسانیان، سعید، و روحی، مهدی. (1397). سناریونگاری به روش GBN (مطالعه موردی: اقدام نظامی عربستان علیه ایران). آینده­پژوهی دفاعی، 3(10)، 21-51.
توکلی، عبدالله؛ هاشمی، علیرضا؛ ثابت، عباس و رازقی، سعید. (1397). ارائه مدل ساختاری مدیریت منابع انسانی سبز بر مبنای نظام های مدیریت منابع انسانی. پژوهش های مدیریت منابع انسانی دانشگاه جامع امام حسین (ع)، 10(31)، 77-103.
جانعلی­زاده قزوینی، مهدی، کفاش­پور، آذر، رحیم پور، امیر، و سامانیان، مصیب. (1400). رتبه­بندی مولفه­های مدیریت منابع انسانی سبز موثر بر عملکرد محیطی شهرداری مشهد (رویکرد تحلیل سلسله مراتبی). خط مشی گذاری عمومی در مدیریت (رسالت مدیریت دولتی)، 12(41 )، 163-177.
جانعلی­زاده قزوینی، مهدی، کفاش­پور، آذر، رحیم پور، امیر، و سامانیان، مصیب. (1401). طراحی و تببین مدل مدیریت منابع انسانی سبز و تأثیر آن بر عملکرد محیطی (مورد مطالعه: شهرداری مشهد). آموزش محیط زیست و توسعه پایدار، 10(3)، 99-117.
حاجی زاده فارسون، مجتبی؛ جاجرمی زاده، محسن و محتشمی، علی. (1401). طراحی مدل استقرار مدیریت منابع انسانی سبز در سازمان‌های دولتی کشور. علوم و فنون مدیریت اطلاعات، 8(2)، 73-114.
حسینی، سید مصطفی، رهنما، محمد رحیم، اجزا شکوهی، محمد، و خوارزمی، امید علی. (1399). تحلیل عوامل مؤثر بر الگوی شهر سبز با رویکرد آینده‌پژوهی در کلان‌شهر مشهد. علوم و تکنولوژی محیط زیست، 22(6)، 323-336.
خاکپور، عباس و قیاس­وند، نسرین. (1397). ارزیابی و رتبه­بندی موانع و محرک­های مدیریت منابع انسانی سبز در سازمان­ها (مطالعه موردی دانشگاه صنعتی همدان). پنجمین کنفرانس ملی پژوهش­های کاربردی در مدیریت و حسابداری، تهران.
رضایی، بابک؛ زرگر، سیدمحمد و همتیان، هادی. (1399). ارائه الگویی به منظور شناسایی ابعاد و اقدامات موثر در پیاده­سازی مدیریت منابع انسانی سبز. مدیریت منابع در نیروی انتظامی، 8(1)، 1-32.
رییس قنواتی، کامران، شمس الدینی، علی، و حیدری، علی اکبر. (1402). تدوین سناریوهای توسعه پایدار شهری بر پایه برنامه­ریزی سناریومبنا (مطالعه موردی: شهر بندری ماهشهر). مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی، 4(1)، 75-89.
زارع، حمید؛ مطلبی ورکانی، ابوطالب و باستی، صابر. (1402). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر مدیریت منابع انسانی سبز در راستای توسعة سرمایة اجتماعی. مدیریت سرمایه اجتماعی، 10(1)، 1-17.
زمانی مقدم، افسانه، قاسمی رام، لیلاالسادات، امینی سابق، زین­العابدین، سجادی، سید عبداله، و هاشمی، سید احمد. (1401). ارائه الگوی استراتژی منابع انسانی سبز در بانک رفاه کارگران با رویکرد آینده. آینده­پژوهی مدیریت، 33(1)، 84-102.
سبک رو، مهدی، سعید اردکانی، سعید، و کایدیان، آذین. (1400). تأثیر مدیریت منابع انسانی سبز در عملکرد محیطی با میانجی­گری عوامل توانمندساز فرهنگ سازمانی سبز, تعهد سازمانی و رفتار زیست محیطی (مورد مطالعه: هتل­های شهر یزد). گردشگری و توسعه، 10(4 )، 231-247.
سپهوند، رضا؛ ساعدی، عبداله و مومنی مفرد، معصومه. (1397). طراحی مدل مدیریت منابع انسانی سبز در سازمان­های ورزشی با استفاده از رویکرد مدل­سازی ساختاری تفسیری. مدیریت منابع انسانی در ورزش، 6(1)، 17-34.
سرائی، محمدحسین، علی زاده شورکی، یحیی، و رضایی، محمدرضا. (1399). شناسایی پیشران­های کلیدی موثر در گردشگری پایدار و تدوین مطلوب­ترین سناریو (موردپژوهی: شهر تاریخی میبد). کاوش­های جغرافیایی مناطق بیابانی، 8(1)، 113-131.
سعیدی طلب، علی، قاسمی، مرتضی، ساده، احسان، و امینی سابق، زین العابدین. (1400). شناسایی و واکاوی عوامل مؤثر بر مدیریت منابع انسانی سبز در اقتصاد مقاومتی- اسلامی. سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، 5 (4 )، 397-408.
سید مدلل کار، سیده حنانه و رضایی کلیدبری، حمیدرضا. (1400). شناسایی و سطح­بندی موانع ساختاری مدیریت منابع انسانی سبز در سازمان تأمین اجتماعی استان گیلان. رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، 5(19)، 1581-1597.
صدیقیان، محمدجواد، حیرانی، فروغ، معین­الدین، محمود، و بابایی میبدی، حمید. (1402). سناریونگاری آموزش حسابداری ایران در افق پانزده ساله با استفاده از روش شبکه جهانی کسب و کار (GBN). آینده­پژوهی ایران، 8(1)، 311-344.
صفایی، ناصر، هدایتی، سجاد، نصری، سیدامیر، میرزایی، مجید. (1400). تحلیل خط مشی‌های­اقلیمی اتحادیه اروپا جهت کاهش انتشار کربن در افق زمانی 2021 تا 2030 و تأثیرات آن در سیاست­های راهبردی زیست­محیطی ایران با رویکرد پویایی سیستم­ها. آینده­پژوهی ایران، 6 (1)، 127-149.
صیاد، نرجس، حقیقی، مسعود، ذوالفقاری زعفرانی، رشید. (1402). واکاوی مفهوم مدیریت منابع انسانی سبز با رویکرد رفتار شهروندی سازمانی سبز (بررسی موردی: شهرداری شیراز). پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 15(2)، 123-150.
فرخی، مجتبی؛ نصر اصفهانی، علی و صفری، علی. (1396). ارائه چهارچوب مدیریت منابع انسانی سبز در صنعت فولاد. پژوهش های مدیریت منابع انسانی دانشگاه جامع امام حسین (ع)، 9(30)، 153-179.
کشاورز ترک، محسن، شیرویه­پور، شهریار، قلی­زاده زاوشتی، مهدی. (1399). آینده‌نگاری راهبردی منابع انسانی دولتی ایران با تاکید بر نقش فناوری در افق 1424. آینده پژوهی ایران، 5(2)، 67-92.
لشگری، الهه، شیروانی، علیرضا، و دلوی، محمدرضا. (1401). ارزیابی پایداری مدیریت منابع انسانی سبز در صنعت فولاد. علوم و تکنولوژی محیط زیست، 24(12)، 109-122.
محمدنژاد شورکایی، مجتبی؛ سیدجوادین، سیدرضا؛ شاه حسینی، محمدعلی و حاج کریمی، عباسعلی. (1395). ارائه چارچوبی برای مدیریت منابع انسانی سبز. مدیریت دولتی، 8(4)، 691-710.
محمدی، حمیدرضا، پورکیانی، مسعود، سلاجقه، سنجر، صیادی، سعید، و ملایی، حمیدرضا. (1399). طراحی الگو مدیریت منابع انسانی سبز با رویکرد توسعه پایدار سازمانی. رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 11(3 (پیاپی 43) )، 281-314.
محمودی میمند، محمد، علیزاده حسین حاجلو، توحید، نوروزی اجیرلو، رضا، و اشرفی سلطان احمدی، مجتبی. (1401). طراحی چارچوبی برای موفقیت مدیریت منابع انسانی سبز با استفاده از رویکرد تفسیری – ساختاری (مورد مطالعه: بانک کشاورزی استان اردبیل. علوم و تکنولوژی محیط زیست، 24(4)، 105-120.
مرادی، مرتضی، و زندی پاک، رابعه. (1399). نقش فناوری خوشه­بندی صنایع در رفتار زیستی و توسعه پایدار با رویکرد مدیریت منابع انسانی سبز و نوگرایی سبز. مطالعات راهبردی سیاست گذاری عمومی (مطالعات راهبردی جهانی شدن)، 10(34 )، 172-199.
منتظری، محمد، یعقوبی­پور، علی، و جلالیان، غلامرضا. (1401). الگوی ساختاری تفسیری پیشران‌های بهره‌وری پایدار مبتنی بر دانش و آگاهی محیط‌زیستی. فصلنامه علمی آموزش محیط زیست و توسعه پایدار، 11(2)، 29-50.
نصیرزاده، مژگان، معمارزاده طهران، غلامرضا، امیرنژاد، قنبر، مکوندی، فواد، و کرراهی مقدم، سیروس. (1400). طراحی مدل مدیریت منابع انسانی سبز در سازمان­های دولتی ایران (مورد مطالعه: ستاد وزارت نفت ایران). مطالعات راهبردی در صنعت نفت و انرژی (مدیریت منابع انسانی در صنعت نفت)، 13(50 )، 151-172.
یحیی­پور، محسن؛ طبری، مجتبی؛ مهرآرا، اسداله؛ باقر زاده، محمدرضا و بالوئی جامخانه، عزت الله. (1399). ارزیابی مدل مدیریت منابع انسانی سبز در شرکت های توزیع نیروی برق شمال کشور با استفاده از تکنیک دیمتل. مدیریت منابع انسانی پایدار، 2(2)، 117-135.